NASA, Mars projesinde nükleer roket kullanabilir: ‘Yolculuk süresi 3 aya inecek’

2035’e kadar Mars’a astronot göndermeyi hedefleyen Amerikan Havacılık ve Uzay Kurumu (NASA), bu seyahatte nükleer roket kullanma seçeneğini kıymetlendiriyor.
CNN’in haberine nazaran, böylelikle 225 milyon kilometre uzaklıktaki Kızıl Gezegen’e yapılacak seyahatin mühleti en az yarı yarıya azaltabilecek.
Mevcut teknolojiyle Mars’a insansız uzay seyahati en az 7 ay sürüyor. Beşerli seyahatte bu mühlet en az 9 aya çıkıyor.
Seattle merkezli Ultra Safe Nuclear Technologies (USNC-Tech) şirketi ise üzerinde çalıştığı, Nükleer Termal Tahrik (NTP) sistemli bir motorla bu mühletin üç aya düşebileceğini savunuyor.
‘Kimyasal motorlardan iki kat daha güçlü’
Şirketin mühendislik ünitesinin sorumlusu Michael Eades, nükleer yakıtla çalışan roketlerin günümüzde kullanılan kimyasal motorlara kıyasla iki kat daha güçlü ve aktif olduğunu, roketlerin daha süratli gitmesini ve daha uzun ara kat etmesini sağladığını söylüyor.
Eades, bu teknolojinin uzay seyahatlerini mümkün kılarken galaktik iş fırsatları yaratacağını da belirtiyor.
NASA Uzay Teknolojisi Misyon Ünitesi Baş Mühendisi Jeff Sheehy de, “Bugün roketlerin birçok kimyasal motorlarla çalışıyor. Bu motorlarla da Mars’a gidebilirsiniz. Lakin uzun vakit alır. Gidiş-geliş en az üç yıl sürer. NASA, Mars’a daha süratli gitmek, grubun dış uzayda geçirdiği süreyi asgariye indirmek istiyor” diyor.
Seyahat mühletinin kısalmasıyla astronotların uzay radyasyonuna daha az maruz kalacakları belirtiliyor.
Uzay radyasyonunun “radyasyon hastalığı”, merkezi hudut sistemi sıkıntıları ve dejeneratif hastalıklarla kanser riskini artırabileceği söyleniyor.
Sheehy ayrıyeten, seyahatin müddetinin kısalmasının genel manada misyonu daha az riskli hale getireceğine dikkat çekerek “Dışarıda ne kadar çok kalırsanız işlerin yanlış gitme riski de o kadar artar” diye konuşuyor.
NASA’nın bu nedenle nükleer yakıtla çalışan bir roket geliştirmek istediği belirtiliyor.
NTP sisteminde ısının uranyum yakıtından elde edildiği bir nükleer reaktör kullanıyor. Bu termal güç, likit iticiyi (genellikle likit hidrojen) ısıtıyor. Isınma sonucu sıvı, gaza dönüşerek itme kuvveti yaratıyor.
NTP roketlerinin ünite başına itme kuvvetinin kimyasal roketlerininkinin iki katı olduğunu söyleyen Sheehy, “Bu teknolojiyle astronotların iki yıldan az bir müddette Mars’a gidip gelmeleri mümkün olabilir” diyor.
‘2 bin 426 derecede çalışabilen yakıt’
Lakin NTP motoru için nükleer termal motordaki çok yüksek sıcaklıklara dayanabilecek uranyum yakıtı bulmak en büyük zorluklardan biri olarak kabul ediliyor.
USNC-Tech ise 2700 Kelvin’e (2426 santigrat derece) kadar sıcaklıkta çalışabilecek bir yakıt geliştirdiğini argüman ediyor.
Yakıt, tank zırhlarında kullanılan bir husus olan silisyum karbür içeriyor.
Bunun gaz sızdırmayan bir bariyer oluşturarak reaktörden radyoaktif unsur sızmasını önleyeceği ve astronotları koruyacağı söyleniyor.
USNC-Tech ile birlikte emsal teknolojiler geliştiren birtakım şirketlerin de NASA’ya sunum yaptığı belirtiliyor.
Sheehy dizaynlarla ilgili bilgi vermemekle birlikte “Bu dizaynlar nükleer motorların Mars seyahati için uygun bir seçenek olabileceğini gösteriyor” dedi.
Nükleer motorlar inançlı mi?
Seyahatlerin kısa sürmesi, mürettebatı uzay radyasyonuna maruz kalma mühletini de düşürecek lakin nükleer reaktörden çıkan radyasyonun uzay aracının içindeki muhtemel tesiri hâlâ telaş kaynağı.
Eades, bunun roket dizaynıyla asgariye indirileceğini belirterek, “Mürettebatın bulunduğu kabinle motor ortasındaki kısma yerleştirilen likit iticiler, radyoaktif parçacıkları engelleyerek fevkalâde bir radyasyon kalkanı vazifesi görüyor” diyor.
Sheehy ise mürettebatla reaktör ortasındaki uzaklığın tampon vazifesi göreceğine dikkat çekerek rastgele bir NTP dizaynında beşerlerle reaktörün roketin iki ucunda konumlandırılacağına dikkat çekiyor.
‘Roket yörüngede ateşlenecek’
Jeff Sheehy, yerdeki insanları korumak için NTP uzay aracının direkt Dünya’dan fırlatılmayacağını, kimyasal motorla yörüngeye taşınan nükleer reaktörün buradan ateşlenebileceğini belirtiyor.
NASA yetkilisine nazaran, patlamalar ve termal radyasyon boşlukta ilerlemeyeceği için yörüngedeyken reaktörün vereceği zararın hudutlu kalacağını, bir felaket sonucu parçalanması durumunda bile kesimlerin on binlerce yıl boyunca Dünya ya da öbür bir gezegene düşmeyeceğini vurguluyor.
Sheehy’e nazaran bu müddet içinde radyoaktif husus bozularak zararsız hale gelecek.
Kaynak: Cumhuriyet Gazetesi