NASA, “Dünya’ya asteroit çarparsa ne olacak?” tatbikatı yapacak
NASA, yıkıcı güçte bir asteroidin Dünya’ya gerçek hareket ettiğinin keşfedilmesi halinde ne olacağını işleyeceği yeni bir çarpma senaryosu deneyi başlatıyor.
Bu hafta başlatılacak 5 günlük “masaüstü tatbikatı” uzay ajansının başka bilim kuruluşlarıyla birlikte acil bir durumun nasıl gelişeceğini planlamasına imkan tanıyacak.
Olayların kurgusal kronolojisi, gökbilimcilerin Dünya’nın yakınlarında gezegendeki hayatı tehlikeye atabilecek bir cisim keşfetmesiyle başlıyor. Tatbikat ilerledikçe asteroide dair daha çok detay ortaya çıkarılıyor. Böylelikle keşif, taraf saptırma vazifeleri ve çarpmanın tesirini hafifletmeye yardımcı olacak fikirler planlanıyor.
Boyutu 35 metre ila 700 metre ortasında olan hayali asteroit hakkında çok az bilgi veriliyor. Asteroit birinci sefer tespit edildiğinde Dünya’dan 57 milyon kilometre uzaklıkta, saatte yaklaşık 18 bin km süratle gezegene yaklaşıyor olacak. Çarpma ihtimali yüzde 1 ve bu, memleketler arası topluluğun harekete geçmeyi gerekli göreceği eşik.
NASA, evvelki konferanslarda 2013’ten bu yana 7 çarpma senaryosunda yer aldı. Bunların üçü Federal Acil Durum İdare Kurumu’yla (FEMA) müşterek gerçekleştirildi.
NASA’nın asteroit ve kuyrukluyıldız yörüngelerini hesapladığı CNEOS’un (Dünya’ya Yakın Cisimleri Araştırma Merkezi) yöneticisi Dr. Paul Chodas yaptığı açıklamada “Varsayımsal asteroit çarpması tatbikatları, büyükçe bir asteroidin gezegenimize çarpacağı istikametinde kayda paha bir ihtimalin oluşması durumunda, nasıl reaksiyon vereceğimiz hakkında düşünme fırsatı sunuyor” dedi:
“Asteroidin çarpma mümkünlüğü, çarpmanın nerede ve ne vakit gerçekleşebileceği üzere senaryoya dair detaylar, iştirakçilere birkaç gün sürecek konferans boyunca, gerçek bir durumun gelişimini canlandırmak için adımlar halinde açıklanacak.”
Ne var ki evvelki tatbikatlar başarılı olmamıştı. 2019’da NASA’nın planlamasında 60 metre genişliğinde kurgusal bir asteroit New York kentine çarpıyordu. Bu türlü bir olay hakikaten yaşansaydı Hiroşima’ya atılan nükleer bombadan bin kat daha güçlü bir darbeyle 1 milyon 300 bin kişinin ölmesine sebep olurdu.
Bununla birlikte aktiflik, NASA’nın asteroit tarafı saptırma teknolojisinin birinci denemesi olan İkili Asteroit Yine Yönlendirici Testi’nin (DART) başlatılmasının bedelli bir öncülü olacak.
Bu yıl içinde fırlatılacak olan DART’ın 2022’de Dimorphos isimli asteroide çarpması planlanıyor. NASA Genel Merkezi’nden DART programının yöneticisi Andrea Riley “DART’ın Dimorphos’a çarpmasının akabinde alınacak bilgiler, bilim insanlarının gelecekte keşfedilecek ve tehlike arz etme potansiyeline sahip bir Dünya’ya Yakın Cisim’in (NEO) tesirini azaltabileceğimiz bir yolu daha yeterli anlamalarına yardımcı olacak” dedi ve ekledi:
“Asteroit ve DART’ın çarpışması Dünya’ya tehlike teşkil etmezken bu türlü bir teknolojiye sahiden gereksinim duyulabileceği vakitten evvel bu teknolojinin denemesini gerçekleştirebilmemiz için eksiksiz bir pozisyonda.”
Kaynak: Cumhuriyet Gazetesi