Insomnia böceklerde de görüldü: Arılar ve sinekler geceleri uyuyamıyor

Bombus arıları üzerinde yapılan araştırmada neonikotinoid isimli pestisit, hayvanların yaban hayatında maruz kalabileceği ölçü kadar kullanıldı. Bilim insanları, pestisitin arıların davranışları üzerindeki tesirini ve yiyecek arama bölgelerindeki hareketlerini inceledi.

BEDEN SAATLERİNİ BOZUYOR

Independent Türkçe’nin aktardığına nazaran, araştırmanın başyazarı Kiah Tasman, pestisitin arıların beden saatini bozduğunu belirterek şunları söyledi:

“Bombus arıları çok daha az yiyecek arıyor ve bunun birçok geceleri gerçekleşiyor. Gündüz daha çok uyuyor.”

Tasman, arıların yiyecek arama güdüsünün de azaldığını söyleyerek bu durumun önemli sonuçlar doğurabileceğine işaret etti.

BİRÇOK BİTKİ ARILARA MUHTAÇLIK DUYUYOR

CNN International’ın haberine nazaran, insanların karnını doyurduğu ve hayvanların beslendiği birçok bitki, çoğalmak için arılar üzere polen taşıyıcılarına gereksinim duyuyor. Dünya Doğayı Müdafaa Vakfı, yabani bitkilerin yaklaşık yüzde 90’nın ve esas mahsullerin yüzde 75’inin hayvanların gerçekleştirdiği polenleşmeye bağlı olduğunu söylüyor.

Arılar bunun büyük kısmını üstleniyor. Çünkü ABD Tarım Bakanlığı’na nazaran, çoğunluğunu bal arılarının meydana getirdiği polen taşıyıcılar, insanların aldığı her üç ısırıktan birini sağlıyor.

POLEN TAŞIYICILAR TEHLİKE ALTINDA

Öte yandan, polen taşıyıcılar fazla pestisit kullanımı, habitat kaybı, iklim krizi ve parazitler sebebiyle tehdit altında. Örneğin Avrupa ve Amerika’da bombus arısı tespit etme ihtimali geçen yüzyıldan bu yana yüzde 30’dan fazla azalmış durumda.

Tasman, arıların artık oldukça halsiz olduğu ve dışarı daha az sıklıkta çıktığı konusunda uyardı ve şöyle devam etti:

“Arılar dışarı çıkmayı başarıp yiyecek aradıklarındaysa çiçekler hazır olmuyor. Bu, koloninin büyümesi ve çoğalması için muhtaçlık duyduğu yiyecekleri toplamadaki muvaffakiyetini büyük ölçüde azaltıyor.”

HAFIZALARINI DA MAHVEDİYOR

Bilim insanları, pestisitin arıların hafızasını da mahvettiğini belirtti. Araştırmada imzası bulunanlardan Dr. James Hodge şöyle konuştu:

“Saati söyleyebilmek, ne vakit uyanacağını ve yiyecek arayacağını bilmek için kıymetli. İlaçlı böcekler uyuyamıyormuş üzereydi. Yeterli uykunun insanlarda olduğu üzere böcekler için de sağlıklı olmak ve kalıcı anılar oluşturmak için değer arz ettiğini biliyoruz.”

INSOMNIAYA YOL AÇIYOR

Araştırma grubu, meyve sinekleri üzerinde de misal bir araştırma yaptı. Neonikotinoide maruz kalmış sineklerin hareketlerini kızılötesi ışınlar kullanarak izledi.

Bulgular, pestisitin beden saatini denetim eden yani uykunun ve harekete geçmenin ne vakit meydana geleceğine karar veren hücreleri etkilediğini gösterdi. “Arıların ve sineklerin beyinlerinde misal yapılar var” diyen araştırma grubundan Dr. Sean Rands’e nazaran bu durum, pestisitin arılarda insomniaya yol açtığını ve yiyeceklerin yerini öğrenmesini engellediğini gösteriyor.

“Görünüşe nazaran pestisit, bu hücreleri gündüz saatinde donduruyor. Bu yüzden beden gündüz mü gece mi olduğunu bilmiyor” sözleri kullanan Tasman ise sineklerde meydana gelen düzeneğin arılarda da yaşanmasının çok olası olduğunu ekledi.

Kaynak: Cumhuriyet Gazetesi