HDMI CEC Nedir?

Günümüzde birçok elektronik aygıt artık çeşitli özelliklere sahip ve yeniden birebir halde birçok etraf ünitesi farklı başka temas noktalarına gereksinim duyuyor. İşte HDMI CEC bu anlayışı ortadan kaldırmak için ortaya çıkmış, uyumlu tüm aygıtları HDMI arayüzüyle bağlamaya yarayan en eski temaslardan birisi.

HDMI 1.0 ile birlikte piyasaya sunulan bu özellik, HDMI 1.3 ile de daha düzgün bir tecrübe maksadıyla tekrardan güncellendi. Temelde HDMI CEC, 15 aygıta kadar olan etraf ünitelerinin, çeşitli aygıtların birbiriyle uyumlu halde çalışabilmesini, sıkıntısız bir kullanım tecrübesi yaşatmayı hedefleyen bir teknoloji. Problemsiz bir kullanım ve konut sineması tecrübesi için hayli güzel bir teknoloji olduğunu belirtebiliriz. Pekala ne işe yarıyor? Nasıl çalışır yahut çalışması için neler gerekli? Merak etmeyin yazının devamında bu husus hakkında neredeyse tüm merak ettiklerinizi öğrenecek, sorularınıza karşılık bulacaksınız.

Kavramların Açıklanması: HDMI CEC ve CEC nedir?

HDMI CEC’in ne olduğundan özetle bahsetmiştik evvelki paragraflarda. Pekala ya CEC nedir?

CEC, Consumer Electronics Control (Tüketici Elektroniği Kontrolü) manasına gelir. HDMI CEC kullanarak bağlı tüm aygıtları birbiriyle uyumlu yahut tek bir kumanda ile kullanabilirsiniz. Örneğin elinizde bir adet CEC uyumlu televizyon kumandası varsa, bu kumanda yardımıyla bağlamış olduğunuz 4K blu-ray oynatıcıyı, TV box aygıtını yahut multimedya aygıtlarının hepsini denetim edebilirsiniz.

Elbette eşsiz özellikleri kullanabilmek için aygıtınızın kendi kumandasına gereksiniminiz var lakin günümüzde genel itibariyle kumanda üzerindeki tüm özellikler HDMI CEC tarafından destekleniyor. Oynatma, ses açma kapama ve çeşitli menü seçimlerini HDMI CEC teknolojisi sayesinde aygıtlarınız ortasında senkronize ve uyumlu bir formda kullanabilirsiniz.

Mesken sineması kurma niyetiniz varsa yahut daima farklı başka etraf üniteleri, denetimciler (kumandalar, klavyeler, akıllı kumandalar gibi) kullanmak istemiyorsanız HDMI CEC aradığınız kolaylığı size sağlar. Heyetim evresi biraz sıkıcı gelse de birden çok aygıtın bağlı olduğu yerlerde işinize ziyadesiyle fayda.

İşin teorik kısmını fazla uzatmadan teknik kısma geçelim. Çünkü okurlarımızın asıl merak ettiği şeyler daha çok işin teknik tarafında.

HDMI CEC’in Özellikleri

HDMI CEC, olağan bir kumandada görebileceğiniz özelliklerin neredeyse hepsini kullanabilmenize imkan tanır. Açma-kapama, menü seçimi ve ses ayarı üzere tuşlara basılması durumunda bu teknoloji sayesinde ilgili süreçlerin hepsi genelde muvaffakiyetle iletilir. Yani artık daima uzaktan kumanda değiştirmek yok, üniversal uzaktan kumandaları daima değiştirerek kullanmak da yok. Sırf 1 adet kumanda yardımıyla tüm aygıtları denetim ediyorsunuz.

HDMI CEC ile Üniversal Uzaktan Kumandanın Farkı, HDMI CEC’in Çalışma Biçimi

İçinizden “bunun kozmik uzaktan kumanda ile ne farkı var?” diye düşündüğünüzü biliyorum. Aslında fikrinizde haksız da değilsiniz lakin HDMI CEC çok daha apayrı bir teknolojidir. Üniversal uzaktan kumandalarda yüzlerce, tahminen de binlerce firmanın has kablosuz sinyalleri içerisindeki çiplere programlanmıştır. Yani üniversal bir uzaktan kumanda kullanıyorsanız, uyumlu aygıtı direkt denetim etmeye başlarsınız. Birebir halde de kumandanız haberleşme içinde olur.

HDMI CEC teknolojisinde ise tüm mesken multimedya sistemini denetim etmek için bir adet kumanda kullanılıyor. Örneğin uzaktan kumandayı kullanarak televizyonunuzdan DVD oynatıcıyı denetim etmeye çalıştığınızda uzaktan kumanda televizyon ile irtibat kurarak, HDMI kablosu yardımıyla CEC sinyalleri DVD oynatıcıya iletilir.

Burada mantıken hangi uzaktan kumandayı kullanmış olursanız olun öteki bağlı aygıtları kolay kolay denetim edebilirsiniz. İşin enteresan yanı, aygıtlarınız uykudayken bile hatta ve hatta HDMI devre dışı bırakılmış olup aygıtlar büsbütün kapatılmış olsa bile hala bu teknoloji sayesinde çalıştırılabiliyor. CEC her ne kadar HDMI kablosuna dahil edilmiş bir teknoloji olmasına karşın aslında HDMI’dan bağımsız bir elektrik sinyalinden oluşuyor. Bu nedenle HDMI kapalı olsa bile CEC sinyalleri hala iletilebiliyor.

HDMI CEC Tarafından Desteklenen Özellikler

HDMI CEC’in bize sunduğu yahut daha gerçek tabirle desteklediği özelliklere süratlice göz atmaya başlayalım.

Deck Denetimi; oynat, durdur, geri sar ve gibisi

Blu-ray aygıtlar, kayıt aygıtları yahut öbür aygıtların hepsi için tek bir kumandada deck denetim özelliklerini yani oynatma, durdurma yahut geri sarma özelliklerini kullanabilirsiniz.

Sistem Ses Denetimi

Evvelce konut sineması kurmaya çalışanların en büyük kaygılarından birisi, televizyonda ve oynatıcıda uyumlu halde ses ayarı yapmak, uyumlu bir halde eşitlik sağlayıp bozulmaları engellemekti. HDMI CEC ile bu usul bir şeyle uğraşmak zorunda değilsiniz. Tüm sistem için tek bir ses düzeyi sağlayıp denetim sağlayabilirsiniz.

Tek Basmayla Oynatma

Diyelim ki en sevdiğiniz sineması, diziyi yahut meskende yaşça küçük olan kimi bireyler varsa en sevdikleri çizgi sineması izlemek istediniz. Biliyorsunuz ki bir sineması açabilmeniz için genelde DVD yahut USB’yi oynatıcıya bağlayıp manzara aygıtınızdan oynatıcıya geçiş yapmanız gerekir.

Artık bu türlü bir şeye gerek yok. HDMI CEC ile gelen “One Touch Play” yani “Tek Basmayla Oynatma” özelliği sayesinde oynatma esnasında manzara aygıtının kaynağı otomatikmen değişiyor. Bu nedenle artık oynatılan bir sineması süratlice açabilmek için kaynak menüsünde gezmeye gerek kalmıyor.

Gücü Açma ve Kapatma

Olağan bir konut sinema sisteminde genelde televizyon yahut manzara aygıtı, ses sistemi ve oynatıcı olmak üzere 3 adet aygıt bulunur. Bu aygıtları sinema keyfi bittikten sonra tek tek kapatmak, ilişkilerini kesmek zahmetli olabilir. HDMI CEC özelliği ile birlikte bu uğraş da yavaş yavaş tarihin tozlu sayfalarında yerini alacak. Sistem bekleme/standby özelliği, aygıtların hepsini birden bekleme moduna alabilmenize imkan tanıyor.

Tek Dokunuşla Kayıt

HDMI CEC’in kullanmaya imkan tanıdığı öteki bir hoş özellik ise “Tek Dokunuşla Kayıt”. Tüm aygıtlarınızı tek tek bir kayıt aygıtına bağlamak ve bu yolla imgeleri, sesleri kaydetmenize gerek yok. Tek dokunuşla görüntüleme aygıtınız üzerinde oynayan ve çalan her şeyi belirlediğiniz kayıt aygıtına otomatikmen basitçe kayıt eder. HDMI CEC ile hepsi birbiri ile senkronize halde.

HDMI CEC’in Ticari Pazarda İsimleri

HDMI CEC özelliği genel itibariyle farklı farklı isimlerle tanıtılır ve bilinir. Genelde bunların her biri ek farklı özellikler sunabilir ancak aşağı üst bunların hepsi birbirine yakındır ve temel fonksiyonlar farklılık göstermez.

İşte farklı farklı firmaların HDMI-CEC özelliğine vermiş oldukları isimler:

• Samsung: Anynet+
• Philips: EasyLink
• Sony: BRAVIA Sync
• LG: SimpLink
• Hitachi: HDMI-CEC
• Pioneer: Kuro Link
• Panasonic: HDAVI Control, EZ-Sync yahut VIERA Link
• Roku: 1-Touch-Play
• Sharp: Aquos Link
• Toshiba: CE-Link yahut Regza Link
• Onkyo: RIHD
• Vizio: CEC
• Mitsubishi: Net Command

Birtakım firmaların asıl isimden uzaklaşmadan direkt kullandığını görüyoruz ancak birçok firma direkt HDMI-CEC halinde belirtmek yerine daha afili isimler kullanıyor. Bu isimlendirmelerin ticari olarak epeyce başarılı olduğunu da rahatlıkla söyleyebiliriz.

HDMI CEC Özelliğinin Avantaj ve Dezavantajları

Her şeyde olduğu üzere, HDMI-CEC teknolojisinin de artıları yahut eksileri yok değil. Artıları eksiyi geçmiş olsa da, HDMI-CEC’i kapatmanız gereken, süreksiz müddetliğine devre dışı hale getirip kullanacağınız daha yeterli alternatifler yahut eARC takviyeli bir sistemle birlikte kullanmak için yükseltme yapmanız gereken durumlar kelam konusu olabilir. Yazının bu kısmında artılardan ve eksilerden bahsedeceğiz.

Avantajlar:

HDMI-CEC özelliğinin birçok avantajı mevcut. Bunlardan en bariz olan yazının başından beri belirttiğimiz üzere, mesken sinema sistemini basitçe kullanabilmenize imkan tanıyan küresel denetim özellikleri.

Ayrıyeten HDMI-CEC özelliği birden fazla aygıtı bağlarken oluşacak kablo karmaşasını azaltmak için kullanılan HDMI ARC (Audio Return Channel/Ses Dönüş Kanalı) özelliği ile de birlikte kullanılır. Yani HDMI ARC ile sesin her iki biçimde de hareket etmesi sağlanarak Blu-Ray oynatıcı yahut harici bir aygıtı televizyona bağlamak için kullanılarak kablo sayısı azaltılır.

HDMI ARC özelliğinden yararlanmak için HDMI ARC yahut eARC temas portları aygıtınızda bulunmalıdır. Genelde aygıtınızı HDMI CEC için yapılandırırken ARC özelliğini de etkinleştirmiş olursunuz. Tekrar de daha hakikat hareket etmek ve vakit kaybetmemek için kullanım kılavuzuna bakmanızı öneriyoruz.

Dezavantajlar:

HDMI CEC özelliğinin bir dezavantajı ise, HDMI ARC ile kablo karmaşıklığını kaldırırken maalesef ki yüksek kalitede surround ses sunmayı kısıtlar. HDMI ARC ile en fazla sıkıştırılmamış bir stereo ses yahut sıkıştırılan 5.1 surround sesler iletilebilir. Kablo karmaşasından kurtulmak istiyorsanız maalesef buna razı olmalısınız.

Şayet sıkıştırılmamış bir 5.1 ses tecrübesi yahut daha düzgününü istiyorsanız HDMI CEC ve ARC özelliğinden vazgeçmeniz yahut eARC takviyeli bir aygıta yükseltme yapmanız gerekiyor. HDMI eARC’da ise olağan ARC’da olduğu üzere bir kısıtlama yok. eARC ile bir arada sadece 7.1 yahut 5.1 kanallarında sıkıştırılmamış ses sağlanmakla kalmaz, tıpkı vakitte DTS yahut Dolby tarafından sunulan daha yeterli yüksek formatlar da kullanılabilir.

HDMI CEC Konseyimi

HDMI-CEC suramı genelde kullandığınız görüntüleme aygıtı yahut başka aygıtlara nazaran değişmekte. Bu özelliği kurabilmek için kullandığınız aygıta bağlı olmakla birlikte genelde aygıt ayarlarına yahut sistem ayarlarına göz atmanız gerekiyor. Daha ayrıntılı bilgi için kullanma kılavuzundan yararlanabilirsiniz.

Öncelikle HDMI CEC ile bir arada kullanmayı düşündüğünüz bir aygıt, bir oynatıcı yahut rastgele bir şey varsa her aygıt için HDMI CEC ayarlarını yapmanız gerekiyor. Konut sinema sisteminizde kullanmış olduğunuz irtibatları HDMI 2.1a ilişki portlarına yükseltmeniz durumunda HDMI eARC otomatik olarak etkinleştiriliyor. Şayet kullandığınız aygıtlardan rastgele biri HDMI eARC ile uyumlu değilse maalesef tüm dezavantajlarla birlikte HDMI eARC’a geri dönülüyor.

HDMI-ARC ve HDMI-CEC’i tabir eden bir görsel.

Tanınan TV Modellerinde HDMI CEC Etkinleştirme

HDMI-CEC ve ARC özelliklerini etkinleştirmek ve kullanmaya başlamak, üreticiden üreticiye farklılık gösterse de, birçok vakit aşağı üst birebir süreçleri yapmak gerekiyor. Örneğin her zamanki üzere aygıt ayarlarına girip HDMI ARC özelliğini açtıktan sonra aygıtlar için birtakım ayarlamalar yapmanız gerekebilir. Neyse ki yazının devamında 5 adet bilinen üreticinin televizyonlarında nasıl CEC ve ARC özelliğini aktifleştirebileceğinize değiniyoruz.

• LG: LG televizyonlarda ayarlama yapmak epey kolay. “Home” tuşuna bastıktan sonra “Ayarlar” sekmesine gelip “Ses” kısmından “Ses Ayarları” sekmesine gelin. Burada ARC modunu “AÇIK”, TV hoparlörünü ise “KAPALI” yapmalısınız. Daha sonra menüden çıkabilirsiniz.
• Philips: Genel ayarlar altında “EasyLink” seçeneğine girin. Buradan EasyLink Kumanda ayarını “AÇIK” hale getirin.
• Vizio: Menüye gelip “Sistem” kısmını seçin. Bu kısımdan “CEC” özelliğini seçip fonksiyon kısmından “Etkinleştir” olarak işaretleyip “Sistem Sesi Kontrolü” kısmından ilgili ayarı “AÇIK” olarak değiştirin. Bu ayarlamalardan sonra “Cihaz Keşfi” özelliğini kullanarak televizyonun öteki aygıtları bulmasını sağlayabilirsiniz.
• Sony: Ana menü kısmına gelip “Ayarlar” sekmesine geçiş yapın. “Sistem ayarları” kısmından “Kurulum” kısmında yer alan “AV Kurulumu” yazan ayara gelin. Hoparlöre ilişkin olan ayarın “Ses Çıkışı” olarak işaretli olduğundan emin olup geri tuşuyla “Kurulum” menüsüne tekrar gelin. Bu süreçleri yaptıktan sonra “BRAVIA Sync” tuşuna basın. Çıkan yerden “BRAVIA Sync Aygıt Listesi” özelliğini seçmeniz kâfi.
• TCL ile Roku: Ana menüye gelip “Ayarlar” kısmına daha sonra “Sistem” sekmesine geçiş yapın. “Diğer Aygıtları Denetim Et (CEC)” özelliğini seçip birebir vakitte hem HDMI ARC, hem de “Sistem Ses Kontrolü” özelliklerini etkinleştirin.
• Samsung: Menüden “Sistem” kısmına gelip “Anynet+” özelliğini faal hale getirin.

Ek olarak A/V alıcılarda yahut ses barı kullanıyorsanız o aygıtlarda da HDMI ARC özelliğini etkinleştirmeniz gerekiyor. Bunun için televizyonu ses aygıtının bağlı olduğu giriş ayarına çevirmek kâfi olacak. Bunun için tekrar çeşitli üreticilerde çeşitli isimlerle anılan HDMI ARC ve CEC özelliğini etkinleştirmek için aygıtınızın ses menüsünü biraz kurcalamanız gerekecek. Ayrıyeten birtakım ses barlarını kullanıyor olmanız durumunda ARC özelliğini etkinleştirmek maksadıyla çeşitli uygulamalarından da faydalanmanız gerekebilir.

Sonuç

HDMI-CEC ve ARC günümüzde epeyce yararlı olan iki özellik. Birisi birden fazla kumanda yahut denetimci kullanmayı ortadan kaldırıyorken başkası ise kablo karmaşasından kurtulmamızda yardımcı oluyor. Konut sineması kuracaksanız yahut daima kumanda değiştirmekten sıkılan biriyseniz, bu özellikleri etkinleştirip çabucak kullanmaya başlayabilirsiniz. Epey kolaylık sağlayacağını düşünüyoruz.

Merak ettikleriniz için Technopat Sosyal’e husus açabilir, eklemek istediklerinizi ise yorum olarak aşağıda belirtebilirsiniz.