Depresyondan nasıl çıkılır?
Depresyon yalnızca yaşanan olumsuz olaylara karşı duyulan keder, mutsuzluk değil, beynin hormonlarını, bedenin bağışıklık sistemini etkileyen ve kalıtsal özellikler gösteren bir bozukluk. Depresyon geçiren kişi en az birkaç hafta boyunca günün birçoklarında kendini çökkün, mutsuz hisseder. Daha evvelce hoşlandığı etkinliklere ilgisi azalır. Ömür gücü eksilir, ruhsal ve fizikî olarak ağırlaşır. Uyku ve iştahı azalır ya da artar. Ümitsizlik, çaresizlik, değersizlik, suçluluk ve mevt niyetleri görülebilir, özsaygısı azalır. İş, mesken ve okuldaki yükümlülüklerini yerine getirememeye başlar. Bu, kendisini yetersiz ve başarısız görmesini, suçluluk ve ümitsizliğini daha da arttırır. Tüm bunların sonucunda kişi bir kısır döngüye girer. Herkese Bilim Teknolojide’de Dr. Özge Kılıç‘ın kaleme aldığı makaleye nazaran, uygun yaklaşım ve tedaviyle, depresyonun kısır döngüsünden çıkılması mümkün.
Kılıç’ın depresyonla gayret için teklifleri şu formda:
Depresyonu fark etmek birinci adımdır. Depresyondaki kişi çaresizlik, ümitsizlik, karamsarlık niyetleri ve içe kapanıklığı nedeniyle toplumdan uzaklaşabilir. Harekete geçmeye isteksizlik ve içinde bulunduğu durumun değişmeyeceği fikirleri kişiyi yardım aramaktan alıkoyabilir. Bu istikametteki değişikliği fark edip, kişiyi bir psikiyatriste başvurmaya yüreklendirmek hayat kurtarıcı olabilir.
Damgalama, yardım alma teşebbüslerini engelleyebilir. Toplumda, ruhsal sıkıntılar nedeniyle psikiyatri ünitesine başvuran bireylere yönelik önyargı ve damgalama her geçen gün azalmakla bir arada kısmen devam etmektedir. İhtiyacı olan kişinin tedavi almasını engelleyebilen bu tavırlardan kaçınmak son derece kıymetlidir.
Evvelce sevilen aktiflikleri yapmaya çalışmak kıymetlidir. Kişi, fizikî ve ruhsal ağırlaşma, sakinleşme nedeniyle harekete geçmeye isteksiz olabilir lakin hareketsizlik depresyonu derinleştirir. İsteksizlik olsa bile, meskenden çıkmaya, evvelce sevilen aktiflikleri adım adım yapmaya çabalamak yararlı olur. Depresyon düzelmeye başladıktan sonra, evvelki rutinlerine dönmek, iş ve misyonlara devam etmek gerekir.
Herkese Bilim Teknoloji’den Dr. Özge Kılıç’ın kaleme aldığı makalede, İdman, depresif belirtileri azaltır. Antrenmanla kişiyi güzel hissettiren doğal hormonlar salgılanır. Sistemli antrenman düzgünlük halini arttırır, depresyonla çabaya yardımcı olur.
Psikoterapi faal bir tedavi sistemi ve yeni bir öğrenmedir. Bu alanda eğitimli, uzman psikolog ve psikiyatristlerce uygulanan psikoterapi ile depresyona neden olan niyet, his ve davranışlar anlaşılıp, yeni kanılar, baş etme marifetleri ve dayanıklılık geliştirilebilir. Güzellik hali manalı, gayesi olan bir ömür içinde ve bireyi büyüten bağlarla olur. Psikoterapi, uygunluk hali, toplumsal hünerler, hayat doyumu ve uyumlu sıhhat davranışlarını arttırır.
Bedensel hastalıkların tedavisi, depresyonun gidişini olumlu istikamette tesirler. Uzun vadeli bedensel hastalığı olanlarda depresyon daha sıktır. Depresyon da bedensel hastalık riskini artırır. Bedensel hastalık ve depresyon varlığında her iki hastalığın da tedavisi ihmal edilmemelidir.
Hayatın birtakım devirleri depresyon gelişimi açısından daha risklidir. Ergenlik, genç erişkinlik, bayanlarda gebelik, doğum sonrası ve menopoz devirlerinde depresyonun fark edilmesi depresyonun gidiş ve sonlanışına olumlu katkıda bulunur.
Aile, arkadaş ve akran takviyesi yararlıdır. Toplumsal takviye ve üzerindeki yükleri bir mühlet hafifletmek, kişinin depresyonla baş etmesine yardımcı olur.
Kaliteli bir uyku değerlidir. Depresyonun uyku bozukluklarıyla münasebeti gösterilmiştir. Uykunun bozulması, canlılık, toplumsal fonksiyonlar, fizikî ve ruhsal uygunluk hali ve hayat kalitesini de tesirler.
Antidepresan ilaçlar tesirli ve inançlıdır. Bağımlılık yapmazlar. Bir bireye yararlı olan ilaç, diğer bir bireye yeterli gelmeyebilir. Bu nedenle antidepresanlar tavsiye üzerine alınmamalıdır. İlaçlardan en çok yarar, uygun müddet, uygun dozda ve tabip denetiminde kullanıldığında alınır. Depresyonun yinelemesini önlemek için ilaçları uzun müddetli kullanmak gerekebilir.
Kaynak: Cumhuriyet Gazetesi