CGNAT (Carrier Grade NAT) Nedir?

İnternet kullanıcılarının birçoğunun, son birkaç yıldır dünya genelinde internet kullanımının geçmişe kıyasla kat be kat artması nedeniyle servis sağlayıcıları tarafından CGNAT dediğimiz özel bir IP bloğuna geçirildiğini ve bu bloktan çıkmak için statik IP hizmeti satın alınması gerektiğini kesinlikle duymuşsunuzdur.

Pekala ya birçok kişinin CGNAT’a dahil edilmesinin asıl sebebi ne? Beşerler neden bu IP bloğundan çıkmak istiyor ve çıkmak için ek fiyat ödenmesi gerekiyor? Dahası, CGNAT dediğimiz şey nedir? Bu yazımızda karışık bilgilerin olduğu CGNAT konusunda aklınızdaki soruların hepsini cevaplamaya çalışacağız.

Carrier Grade NAT yahut daha çok bilinen ismiyle CGNAT, en kolay sözle bir IP adresi üzerinden yüzlerce hatta tahminen de binlerce kişinin internete çıkmasını sağlayan bir ağ yapılandırmasıdır.

Birçok internet servis sağlayıcısının son vakitlerde kullanıcılarını CGNAT’a süratle geçirmesinin nedeni aslında birkaç yıl içerisinde yaşanan ani internet kullanımından kaynaklanıyor. Bildiğiniz üzere internete bağlı olan her aygıtın kendisini tanımlayan bir adet IP (Internet Protocol) adresine sahip olması gerekiyor. Şu anda faal olarak kullanılan IP adres yapısı olan IPv4 tasarlanırken internetin bu derece yaygınlaşacağı, konutlarımıza hatta mutfaklarımızlardaki buzdolaplarına kadar ulaşacağı hesaba katılmamıştı.

32-bit yani her 1 bloğun 1 bayt olacağı 4 baytlık IPv4 ip adresleri (xxx.xxx.xxx.xxx şeklinde) azamî 2 üzeri 32 yani 4,294,967,296 (4 milyar 294 milyon 967 bin 296) tane oluşturulabildiğinden, günümüzde internete bağlı aygıt sayısına baktığımızda bunun yetersiz kaldığını görüyoruz.

Lakin insanların IPv4 yetse de yetmese de bir biçimde internete çıkması lazım, bu nasıl oluyor? Aslında bunun da karşılığı kolay. Aşağıda bu bahis hakkında yaptığım kolay çizime bakalım öncelikle.

Çizimde gördüğünüz üzere iki halde internete çıkış yapan internet kullanıcıları mevcut. Bunlardan biri olağan IP ile başkası ise CGNAT ile internete çıkış yapıyor.

Burada şu farklılığın dikkatinizi çekmesi lazım. Olağan IP alan kullanıcı modem router/yönlendiriciden çabucak sonra genel ağa çıkabiliyorken, CGNAT ile internete bağlanan kullanıcıların modemlerine internet servis sağlayıcının yerleştirmiş olduğu ek bir yönlendirici yardımıyla güya lokal ağda üzere IP adresleri atanıyor. Daha sonra internete çıkılmak istenildiğinde bu halde yüzlerce hatta binlerce kullanıcı dışarıya tek bir IP adresi ile çıkarılıyor.

Bunu olağan IP adresine sahip bir kullanıcının konut ağında birden çok internete bağlı aygıtın olması ancak bunların ekseriyetle dışarıda tek IP adresi ile ilişki kurmasına benzetebilirsiniz. İşte bunu internet servis sağlayıcılar yönlendirici aygıtlar yardımıyla yaptıklarından, size de CGNAT IP tesis edildiğinde önünüzde ek bir aygıt daha yer alıyor diyebiliriz.

Bunun yanıtı aslında çok kolay. Önünüzde bulunan ek router/yönlendirici aygıt bunu engelliyor, olağan IP adresine sahipken yaptığınız üzere kendinize özel port tahsis edemiyorsunuz. Şayet edebilseydiniz büyük ihtimalle tıpkı bloğu paylaştığınız bir öbür kullanıcının internetinin kesilmesine neden olabilirdiniz.

Bu şekil bir durum yaşıyorsanız ve kesinlikle port açmanız gerekiyorsa uygulayabileceğiniz sadece birkaç tahlil mevcut.

Statik IP Hizmeti Almak

Bunlardan birincisi, statik IP hizmeti alarak kendinizi CGNAT’a alınan kullanıcılar ortasından çıkarmak.

Bildiğiniz üzere olağan internet kullanıcıları dinamik IP ile internete çıkarlar. Yani modemi her kapayıp açtığınızda IP adresiniz doğal olarak değişmektedir. Sizin IP adresiniz bölgenizdeki bir öbür müşteriye, müddeti dolmuş olan öbür müşterininki de size atanır.

Statik IP hizmeti aldığınızda internet servis sağlayıcı firmanız sizler için özel olarak, değişmeyen ve fiyatını ödediğiniz sürece size ilişkin olan özel bir IP adresi atar. Ekseriyetle uzaktan daima erişilmesi gereken bilgisayar yahut sunucularda bu IP adresi kullanılır, müşteri istemedikçe katiyetle değiştirilmez. Rastgele bir CGNAT yapılandırmasına dahil olmayacağınız için statik IP hizmetinde istediğiniz üzere port açabilirsiniz.

Sanal Ağ Yazılımı

İkinci tahlil ise Ngrok, LogMeIn Hamachi üzere mahallî ağınızı sanal ağ mantığı ile paylaşıma açan yazılımlar kullanmaktır.

Örneğin Hamachi kullanarak kolay bir oyun sunucusu kurdunuz diyelim ve arkadaşınızla bir arada oynuyorsunuz. Aslında sizler dışarıya yönelik bir port açmıyorsunuz. Hamachi’nin oluşturduğu sanal ağa ikiniz de dahil olduğunuzdan güya lokal ağda oynuyormuşsunuz üzere temas kuruyorsunuz. Böylelikle port açmanıza gerek kalmıyor.

CGNAT’tan Çıkış Talebi Verin

Üçüncü tahlil ise, servis sağlayıcı firmanıza nazikçe özel kullanımlar için CGNAT IP bloğundan çıkmak istediğinizi söylemek.

Firmalar kesin tahlil olarak statik IP hizmeti satın almanızı istese de kimileri müşteri taleplerini yerine getiriyor. Tekrar de çoğunlukla bu üslup bir talebinize olumlu cevap geleceğini pek sanmıyoruz. Çünkü müşteri temsilcilerinin müdahale edebileceği bir şey olmuyor.

Şayet modeminizde gözüken dış IP adresiniz ile, nitekim dışarıya çıkan yani internetteki IP adres sorgulama web sitelerinde yer alan adres bilgisi birbirinden farklıysa CGNAT’a dahilsiniz demektir.

Örneğin aşağıda X bireyinin modem arayüzünde gözüken dış IP adresi 10.xxx.xxx.114/32  (buradaki /32 subnet’i söz ediyor) olsun.

Bir de WhatIsMyIPAddress üzerinde gözüken nasılmış bakalım.

Gördüğünüz üzere modemdekinden farklı, hatta alakası bile yok. Buradan yola çıkarak bu kişi CGNAT’a dahil edilmiş diyebiliriz.

CGNAT’ın Kalıcı Tahlili: IPv6

Maalesef ki CGNAT’tan statik IP hizmeti almadan yahut müşteri hizmetleriyle uzun uzadıya sıkıntı anlatmadan çıkmanın tek yolu IPv6’nın ülkemizde yaygınlaşmasını ve tam manasıyla kullanılabilir hale gelmesini beklemek.

IPv4’ün artık yetersiz gelmeye başladığı anlaşıldığında Internet Protocol Version 6 yani IPv6 denilen yeni bir protokol geliştirildi. IPv6 128 bit, 8 adet 16’lık tabandan oluşuyor. Yani IPv6’da 2 üzeri 128’den 340282366920938463463374607431768211456 tane IP adresi oluşturmak mümkün olacak. Bu da IPv4’teyken yaşanan IP adresi yetmezliği meselesini sonsuza kadar çözecek üzere gözüküyor. Doğal olarak CGNAT üzere uygulamalara geçiş sonrası gerek kalmayacak. IPv6 hakkında daha ayrıntılı bilgi edinmek istiyorsanız ayrıyeten IPv6 yazımızı okuyabilirsiniz.

TürkNet üzere kimi servis sağlayıcıları şimdiden müşterilerine deneysel olarak IPv6 IP adreslerini sunarken, öbür servis sağlayıcıların da artık yeni IP standardı olan IPv6’ya geçişi hızlandırması gerektiğini düşünüyoruz. Çünkü yurt dışında birçok ülkenin çoktan geçiş yapmış olduğunu göz önüne alırsak Türkiye olarak geç kaldığımızı bile söyleyebiliriz.

Kaynak: Technopat