Bilim dünyasını ikiye bölen yeni çalışma: Venüs’te hayat var mı?
İrlanda’daki Queen’s University Belfast’tan milletlerarası bir araştırma takımının yaptığı yeni bir araştırmada, atmosferi çok kuru olduğu için Venüs’te hayatın mümkün olmadığı açıklandı. Geçen yıl, gezegende ömrün varlığını işaret eden fosfin gazı bulunmuş ve atmosferinde hayat olabileceğine dair umutlar yükselmişti.
Öte yandan, evvelki çalışmalarda Venüs atmosferindeki fosfin gazı konsantrasyonun sırf jeolojik aktivite ile açıklanamayacağı öne sürülmüştü. Fakat, yeni araştırma bu fikre gölge düşürüyor.
“EN ÇOK ŞARTLARDA YAŞAYAN MİKROPLARIN BİLE HAYATTA KALMASI MÜMKÜN DEĞİL”
NTV’nin aktardığına nazaran araştırmacılar, Nature Astronomy isimli bilimsel mecmuada yayımlanan çalışma kapsamında, uzay sondaları tarafından toplanan bulutlardaki şartlar hakkında bilinenleri kıymetlendirdi. Bulutların, çoğunlukla sülfürik asitten ve çok az ölçüde sudan oluştuğu belirtildi. Akabinde, bu şiddetli ortamda bilinen rastgele bir organizmanın varlığını sürdürüp sürdüremeyeceğini görmek için Dünya’daki ömür formlarına dair geniş kapsamlı bilgi kütüphanelerine bakıldı.
Araştırmacılar, en çok “ekstremofilin” (çok kuvvetli şartlarda yaşayan mikropların adı) bile hayatta kalamayacağı sonucuna vardı.
FOSFİN GAZININ VARLIĞI, BİLİM İNSANLARINI İKİYE BÖLDÜ
Belfast Biyolojik Bilimler Okulu’ndan Dr. John Hallsworth, “Su moleküllerinin aktif konsantrasyonunun yalnızca Dünya’daki en sağlam mikroorganizma için gerekenin biraz altında olduğunu değil, 100 kattan fazla düşük olduğunu bulduk. Hayatın etkin olması için gereken eşiğin çok altında” dedi.
Geçen Eylül ayında Güneş’e en yakın gezegende fosfin gazının bulunması tüm dünyada heyecan ve merak uyandırdı. Dünya’da, fosfin hayvanların bağırsaklarında yahut bataklıklar üzere oksijen açısından yoksul ortamlarda yaşayan mikropların aktiviteleriyle oluşuyor ve direkt hayatın varlığına işaret ediyor. Gazı endüstriyel olarak yapmak mümkün, fakat Venüs’te fabrika yok; bu yüzden gezegenin bulutlarındaki keşif bir açıklama gerektiriyor.
VENÜS’TE ÖMÜR OLDUĞUNU SAVUNAN PROFESÖR MEYDAN OKUDU
Eylül ayında, Cardiff Üniversitesi’nden Prof Jane Greaves liderliğindeki grup, Venüs’te ömür mümkünlüğünü gündeme getirdi ve öbür bilim insanlarını bu teoriyi yıkmaya davet etti.
Kimi gökbilimciler başlangıçta iki farklı teleskop sistemi ile yapılan fosfin gazı müşahedelerinin doğruluğunu sorguladı Fakat bu son ters çalışma, çok farklı bir alanda çalışan uzmanlardan geldi: Biyo-kimya araştırmacıları.
Fakat, Prof. Dr. Jane Greaves, odak noktası canlı organizmaların gerilime yansısı olan bir mikrobiyolog olan Dr. Hallsworth’a karşılık vermekte gecikmedi.
Greaves, yeni çalışmaya övgüde bulundu ve kusursuz bir araştırma olarak nitelendirdi. Lakin yeniden de Venüs bulutlarında yaşanabilir bir ortam mümkünlüğü olduğunu düşünüyor.
“VENÜS’ÜN ATMOSFERİ KURU, LAKİN NE KADAR YETERLİ KARIŞTIĞI HESABA KATILMIYOR”
Greaves, “Geçen yıl bunun hakkında uzun uzun konuştuk; Venüs’ün atmosferinin çok derecede kuru olduğunu biliyoruz lakin bilmediğimiz şey bu atmosferdeki gazların ne kadar düzgün karıştığı. Meslektaşım Paul Rimmer’ın kimi bulut damlacıklarının çok yüksek su içeriğine sahip olabileceğini gösteren bir makalesi var” dedi.
Greaves, ultraviyole ışığında atmosferde bazen kısa vakit ölçeklerinde görülen koyu çizgileri vurguladı. Bunların evrimleşen, yok olan ve sonra yine ortaya çıkan mikrobiyal koloniler olabileceğini açıkladı.
Öte yandan, Dünya’nın ötesinde hayat imkanlarını inceleyen bir alan olan astrobiyolojinin önde gelen isimlerinden biri olan Dr. Chris Mckay, Venüs’te ömrü düşünmenin sevindirici olduğunu, lakin geçmişte sondalar tarafından yapılan atmosferin direkt ölçümlerinin, sahiden bunun mümkün olmadığını gösterdiğini söyledi.
NASA ARAŞTIRMACISINDAN JÜPİTER’DE ÖMÜR AÇIKLAMASI
Birebir vakitte Amerikan Uzay ve Havacılık Ajanjı (NASA) araştırmacısı ve Yeni Hallsworth çalışmasının ortak muharrirleri olan McKay, kanıtlaması çok sıkıntı olsa da Jüpiter’in bulut katmanlarında da ömrün var olabileceğini belirtti.
Dr. McKay, “Bir yerin yaşanabilir olmadığını söylemek için yapılması gereken tek şey, birtakım şartların hayatın tahammül edebileceği aralığın ötesinde olduğunu göstermek. Bunu maalesef Venüs için yaptık. Ayrıyeten, Jüpiter’de makul bir katmandaki su aktivitesinin ömür aralık içinde olduğunu kestirim ediyor. Lakin bu katmanın yaşanabilir olduğunu göstermek için, hayat için tüm ihtiyaçları gözden geçirmemiz ve hepsinin karşılandığını kanıtlamamız gerekir. Yani Jüpiter’in atmosferinin yaşanabilir olduğunu söylemek, Venüs’ün bulutlarının yaşanmaz olduğunu söylemekten çok daha güç” dedi.
Kaynak: Cumhuriyet Gazetesi