QUIC ve HTTP/3 Protokollerinin Son Durumu

Gecikmeyi azaltan, sağlam ve emniyetli bir transfer protokolü olan QUIC (Quick UDP Internet Connections) ile, QUIC’in üzerine HTTP mantığının işlenmesi sonucu ortaya çıkan HTTP/3 (Hypertext Transfer Protocol/3), birlikte geliştirilen ve dağıtılan protokoller. Bu yazımızda, protokollerin mevcut durumu, bunların web üzerindeki dağıtımları ve yakın gelecekteki teknolojilerin nasıl gelişeceği hususlarına değineceğiz.

Tamamlanmalarına kısa mühlet kalan QUIC ve HTTP/3 protokolleri, değerli bir kilometre taşına daha ulaştı. Birçok uyarlama, artık birbiriyle çalışabilir durumda, bunun yanında sunucular da QUIC ve HTTP/3 protokollerine takviye vermek gayesiyle güncellemeler alıyor ve bu protokollere hazır hale geliyor.

IETF’de QUIC ve HTTP/3

QUIC ve HTTP/3, IETF’de (İnternet Mühendisliği Vazife Gücü) işbirliğine dayalı ve tekrarlayan bir standardizasyon süreci yoluyla gelişmeye devam ederken bugün artık kıymetli bir noktaya ulaşmış durumdayız. Yalnızca birkaç hafta evvel (dört yıl, 22 yüz yüze toplantı, 1.800 sürüm ve binlerce yanılgı bildiriminden sonra), çalışma kümesi mevzular için son toplantısını tamamladı. Yani çalışma kümesinin liderleri, çalışma kümesinden protokollerin son tasarım örneklerini talep etti.

Özetle, QUIC çalışma kümesi nihayet yeni protokollerinin gelişimini tamamlıyor.

Bu büyük bir olay çünkü HTTP/2’nin yayınlanmasının üzerinden beş yıl, QUIC’in yerine geçmeye çalıştığı temel taşıma protokolü olan TCP’nin (Transmission Control Protocol) tamamlanıp sunulmasının üzerindense neredeyse kırk yıl geçti.

IETF spesifikasyonları aşağıdaki biçimde gösterildiği gibi IETF Yorum İstekleri (RFC’ler) olarak yayınlamadan evvel hala daha birkaç kıymetli adım kalmş durumda. Öte yandan bu süreçteki vaktin büyük bir kısmı evrim etabında geçmektedir ki bu da çalışma kümesinin, şartnameler üzerinde kabaca bir fikir birliği sağlamak için yaptğı son davet ile sonuçlanır. Şu anda bitirilen evre bu. Bu noktada, protokollerin dizaynına karşı açılan her yeni sorun -küçük olanlar bile- ek süreç katmanlarından geçmeli ve şartnamelerin değiştirilmesi için çalışma kümesi tarafından ele alınmadan evvel aciliyet ve ehemmiyet ihtiva etmelidir.

Yepyeni makaelnin muharriri Fastly Mühendisi Jana Iyengar, şirketin yeni protokolü sevdiğini ve şirket içerisindeki birçok çalışanın başından beri protokol spesifikasyonlarını geliştirme sürecine dahil olduğunu belirtiyor. Fastly, bu protokollerin kendi uygulamalarını oluşturuyor, ayarlıyor ve bunları müşterilerinin kullanımına sunuyor. Bu teknolojileri muvaffakiyete dönüştürmek için derinden yatırım yapan firma, yeni protokolün inşa etmek istedikleri şeyle uyumlu olduğuna inanıyor: daha süratli, daha sağlam ve daha muteber bir internet.

“Bu çalışmayı yürütürken ve bu süratle değişen teknolojinin ilerleyişinden heyecan duyarken, durumu dışarıdan takip etmenin güç olduğunu anlıyoruz. Bu gönderi, IETF’deki QUIC ve HTTP/3 gelişiminin ve dünyadaki dağıtımlarının durumunu açıklığa kavuşturacak ve yakın gelecekte ne bekleyeceğimize dair en âlâ iddiamızı ortaya koyacaktır.”

Birlikte çalışabilirlik

Bir internet protokolünü, özellikle web için TCP’nin yerini alacak halde tasarlanmış bir taşıma protokolünü değiştirmek, irtibat kuran tüm oluşumların rastgele bir sorun olmadan birbirleriyle konuşabilmesini gerektirir. İnternet, temelde çok sağlayıcılı bir ekosistemdir ve sonuç olarak irtibat neredeyse her vakit tıpkı protokolün birden çok uyarlamasını içerir. Başarılı bir formda dağıtılabilmek için, çeşitli sağlayıcıların QUIC uygulamaları oluşturması ve bu uygulamaların birbiriyle birlikte çalışması gerekir.

Apple, Google, Microsoft, Mozilla ve Fastly dahil olmak üzere sağlayıcılar, birden fazla artık epeyce olgunlaşmış olan kendi uygulamaları üzerinde çalışıyorlar. Bu uygulayıcılar, uygulamalarını birbirlerine karşı test etmek için periyodik olarak bir ortaya gelirler ve birçok, QUIC Interop Runner ismi verilen, daima çalışan otomatik bir birlikte çalışabilirlik test aracına da katılır. Interop Runner, bir dizi doğruluk ve performans testleri üzerinde, katılan uygulamalar ortasındaki HTTP/3 ve QUIC birlikte çalışabilirliğinin mevcut durumunu gösterir.

Bu protokoller üzerinde çalışan uygulayıcılar topluluğu, bu protokolleri uygulamak ve dağıtmak için birbirleriyle açık ve daima bağlantı kurmanın gerekli olduğunu öğrendi. Bu uygulayıcılar, son yıllarda protokol geliştikçe birbirleriyle yakın temas halindeler ve heyecan verici bir biçimde birçok uygulama birbirleriyle tam olarak birlikte çalışabilir olmaya yakın.

Tarayıcı Takviyesi

• Google Chrome, tüm kanallarında HTTP/3 taslak h3-29 sürümünü destekliyor. Google, tüm kanallardaki Chrome kullanıcılarının küçük bir kısmı için HTTP/3’ü açtı. Kullanıcılar ayrıyeten rastgele bir Chrome kanalında h3-29 taslak sürümünü manuel olarak aktifleştirebilir. (Bu, Chrome kullanıcılarının büyük bir kısmı tarafından birincil olarak Google sunucuları için hala kullanılan, Google tarafından oluşturulmuş eski, tescilli protokol olan GQUIC dayanağından farklıdır. Chrome’un GQUIC’i HTTP/3 ve QUIC ile değiştirmesi beklenmektedir. Chrome’un HTTP/3 ve QUIC dağıtımı arttıkça GQUIC dağıtımı azalacaktır.)
• Microsoft Edge, Chrome’un QUIC ve HTTP/3 uygulamalarını içeren ağ irtibatı yığınını kullanıyor ve bu nedenle bu protokolleri desteklerken Chrome’u yakından takip ediyor. Edge, h3-29 taslak versiyonunu çalıştıran Dev ve Canary kullanıcılarının küçük bir kısmı için varsayılan olarak bu protokolleri aktifleştirmiş durumda. Kullanıcılar, rastgele bir Edge kanalında h3-29 taslak sürümünü manuel olarak açabilir.
• Mozilla Firefox, manuel olarak etkinleştirilebilen gecelik yapısında HTTP/3 taslak h3-29 sürümünü destekliyor.
• Apple Safari, manuel olarak etkinleştirilebilen deneysel bir özellik olarak HTTP/3 taslak h3-29 sürümünü destekliyor.

Platformlar

• Apple iOS ve macOS, iOS 14 ve macOS Big Sur’daki uygulamalar için manuel olarak etkinleştirilebilen deneysel bir özellik olarak HTTP/3 taslak sürüm h3-29 takviyesini içeriyor.
• Microsoft Windows, IIS web sunucusu tarafından kullanılan kendi HTTP/3 ve QUIC uygulamasına sahip ve M365 üzere dahili çevrimiçi hizmetler için denenmekte. Bu uygulama h3-27, h3-28 ve h3-29 taslak sürümlerini destekliyor.
• Google’ın Android platformundada HTTP/3 ve QUIC kullanılabilirliği ve dayanağı için genel bir planı yok. Lakin Chrome, Android üzerinde çalışıyor ve Android uygulamaları (ve birkaçı) Chrome’un QUIC ve HTTP/3 uygulamalarını içeren ağ yığınını (cronet) kullanabilir.

Çağdaş bir ağ ufukta

Pekala bütün bu gelişmeler dünyadaki kesin QUIC ve HTTP/3 dağıtımı açısından bizi nereye götürüyor? Birkaç varsayım yapmak gerekirse; Ortama baktığımızda, bu yıl istemciler tarafından süratle artan QUIC ve HTTP/3 dayanağının yanı sıra birinci olarak yayın öncesi kanallarda daha yüksek hacim testleri göreceğiz, akabinde da kararlı sürümlerinde QUIC ve HTTP/3’ü etkinleştiren istemciler gelecek.

Fastly ve Cloudflare üzere şirketler bu protokolleri bitiş çizgisinin öbür tarafında görmek için heyecanlanıyor. Gruplar, IETF sürecinin son basamaklarına katılacak ve çeşitli dağıtımları yakından izleyecek. Bu protokoller hayata geçtikçe ve dünya çapında daha güzel bir web tecrübesi sağladıkça gelişmelerden sizi haberdar edeceğiz.

Kaynak: Technopat