Rakip çeteden erkekle çiftleşmek isteyen dişi firavun fareleri, kavga çıkartıyor
Afrika’nın kimi bölgelerinde bulunan bu küçük canlılar, kümeler halinde geziyor ve yaklaşık 20 hayvandan oluşan topluluklarını nadiren terk ediyor. Bu yüzden şeritli firavun fareleri, ekseriyetle kendi soyundan biriyle çiftleşiyor.
Biyolojik antropolog Michael Wilson, kelam konusu cinsteki dişilerin, kızgınlık yahut doğurganlık periyotlarına girer girmez kendi kümesinden bir erkek tarafından takip edildiğini ve bu yüzden başka kümelerden eş bulmaya yatkın oldukları halde bunun gerçekleşmesinin epey sıkıntı olduğunu söyledi.
Independent Türkçe’nin CNN’den aktardığına nazaran, İngiltere’den araştırmacılarsa, zebra kuyruksüreni ismi verilen firavun faresi tipinin Uganda’daki popülasyonunun datalarını inceledi. Böylelikle dişilerin, tıpkı kümeden erkeklerle çiftleşme meselesine kurnaz bir yol geliştirdiğini keşfetti.
Çalışmada, kümeler ortasındaki çabucak hemen bütün hengamelerin, dişileri kızgınlık ve doğurganlık devrinde olan kümeler tarafından başlatıldığı ve ekseriyetle dişilerin kendi kümesini, düşmanla karşılaşacakları yere götürdüğü ortaya kondu.
Dişilerin, rakip kümeler ortasında kasıtlı olarak arbedeler çıkarttığı ve ortaya çıkan kaosu düşman çetedeki erkeklerle kaçıp çiftleşmek için kullandığı belirtildi.
“Dişiler, yabancılarla çiftleşerek genetik yarar elde etmek ismine arbede başlatıyor. Fakat bunun bedelini sırf erkekler ödemiyor. Küme bir bütün olarak bundan ziyan görüyor.”
25 yıldır Uganda’daki kümeleri inceleyen Cant, ortalarındaki uğraş hakkında “Biz bunu, şeritli firavun faresi savaşı diye adlandırıyoruz” dedi.
SEÇİLİM BEDELİNİ ARTIRMA
Araştırmacılar, dişilerin kümenin öbür üyelerinde meydana gelen ziyanı hiç önemsemediğini ve bu stratejiyle seçilim pahasını artırmalarını sağladığını tabir etti.
Çalışmanın öbür bir müellifi olan Cambridge Üniversitesi’nden Evrim ve Davranış Profesörü Rufus Johnstone, şeritli firavun faresi kümeleri ortasındaki şiddetin, öbür hayvanlara kıyasla neden bu kadar çok şeye mal olduğunun sömürücü liderlikle açıklanabileceğini belirtti ve ekledi:
“Bu hengamelerin neden olduğu vefatlar; aslanlar, şempanzeler ve alışılmış ki beşerler üzere en savaşçı memelilerde görülenlere benziyor.”
Kelam konusu liderlik modelinde, kümenin başını çeken kişi savaşı başlatsa da kendileri çok az katkıda bulunuyor. Başka üyeleriyse daha büyük risklere maruz bırakıyor.
Araştırmacılar, dişilerin hengameleri başlatmalarına karşın, sonuçlarından etkilenmediklerini ve 16 yıllık periyotta, ölenlerin neredeyse tamamının erkek olduğunu belirtti.
35 tipten oluşan bu familyaya, Afrika, Güney Asya ve Güney Avrupa’da rastlanılırken Türkiye’deki tek temsilcisi firavunfaresi.
Araştırmaysa 9 Kasım’da, saygın bilim yayını PNAS’ta yayımlandı.