Uzmanlar, WhatsApp’ta uçtan uca şifreleme yasağına sıcak bakmıyor

Dijital bağlantı uygulamalarında kullanılan “uçtan uca şifreleme” yolunun rastgele bir münasebet ile kaldırılmasının Ferdî Bilgileri Müdafaa Kanunu (KVKK) ile bağlantı özgürlüğüne ziyan verebileceği bildirildi.

Avrupa Birliğinin (AB), WhatsApp ve Signal üzere dijital bağlantı uygulamalarında kullanılan uçtan uca şifreleme sistemini terör ve güvenlik üzere münasebetlerle yasaklayacağı savlarının gündeme gelmesini kıymetlendiren uzmanlar, bu sistemin kullanıcıların data güvenliğinin devamı için gerekli olduğunu kaydetti.

Küresel Bilişim Derneği (BİDER) Lideri Şenol Vatansever, çeşitli iletileşme programlarıyla bir şahısla sohbet edildiğinde uygulamada yerleşik olarak yer alan uçtan uca şifreleme özelliğinin kullanıldığını belirtti.

Bununla bildirilerin, fotoğrafların, görüntülerin, sesli bildirilerin, dokümanların, durum güncellemelerinin ve aramaların öteki bireyler tarafından ele geçirilmesinin otomatik engellendiğini kaydeden Vatansever, “Bunun için rastgele bir ayarın aktifleştirilmesine gerek yok. Böylelikle, WhatsApp dahil olmak üzere ortadaki hiçbir taraf gönderilen içerikleri okuyamaz yahut dinleyemez. Bunun nedeni, uçtan uca şifreleme özelliğinin iletileri aygıtınızdan ayrılmadan evvel teminat altına alan ‘Signal’ şifreleme protokolüyle garanti altına alması ve kilidi açıp iletileri okuyabilmek için gereken özel anahtarın sadece mesajlaşan şahıslarda bulunmasıdır. Yapılan değişiklik kullanıcıya gösterilmeden, bir sohbetin şifreleme durumu değiştirilemez.” diye konuştu.

Vatansever, uçtan uca şifrelenmiş her sohbetin eşsiz bir güvenlik koduna sahip olduğunu, bunun kişi bilgisi ekranında QR kodu ve 60 haneli bir numara olarak bulunduğunu belirtti.

Gönderilen bildirilerin uçtan uca şifrelenmiş olduğunu doğrulamak için sohbet eden şahısların kodları karşılaştırabileceğine dikkati çeken Vatansever, sohbet edilen kişinin ismine dokunulduğunda açılan kişi bilgisi ekranında “QR kodu” ve 60 haneli numaranın rahatlıkla göründüğünü kaydetti.

YEŞİL ONAY İŞARETİ GÖRÜLMELİ

Vatansever, sohbet edilen kişinin telefonundaki kodun tarandıktan sonra karşılaştırılabileceğini vurgulayarak, “Bu tarandığında kod doğruysa yeşil bir onay işareti görülür. İki tarafın da kodları eşleştiyse oburlarının bildirileri okuyamadığından ve aramaları dinleyemediğinden emin olunabilir.” tabirlerini kullandı.

AB’nin WhatsApp gibisi uygulamalarda uçtan uca şifreleme sistemini yasaklayacağı argümanların güçlü bir formda dillendirildiğini, Almanya’da şifreli yazışmalarının istihbarat kurumları tarafından okunabilmesine imkan tanıyan tasarının Bakanlar Heyeti tarafından geçen ay kabul edildiğini anımsatan Vatansever, şu bilgileri verdi:

“Haberlerde, kelam konusu uygulamaların, terörle çaba kapsamında bireylerin daha rahat izlenebilmesi için uçtan uca şifreleme sistemini açabilecek bir genel anahtarın servis sağlayıcıları tarafından yapılmasının zarurî hale getirileceği belirtiliyor. Açıkçası uçtan uca şifrelemenin kaldırılmasında terörle gayret münasebeti bana çok inandırıcı gelmiyor. Teröre bulaşmış bireylerin WhatsApp’ın uçtan uca şifreleme özelliğine güvenerek açık açık yazışma yapacaklarını düşünmenin gerçekçi bir tarafı yok. Dünyada emniyet güçleri ve istihbarat teşkilatları çok daha gelişmiş sistemlerle gerekli takipleri gerçekleştiriyor. Uçtan uca şifreleme için bir yasak AB vatandaşlarının özel hayatlarına müdahale argümanlarını güçlendirecektir. AB Genel Data Müdafaa Yönetmeliği (GDPR) kapsamında bu hususun nasıl değerlendirileceğini de izlemek gerekiyor.”

ÖZEL HAYATIN SAKLILIĞI VE HABERLEŞME HÜRRİYETİ ÜZERE BİRÇOK KAVRAMIN İHLAL EDİLDİĞİ BİR DEVİR

KVKK Uzmanı, avukat, orta bulucu Murat Keçeciler ise AB yetkililerinin güvenlik münasebeti ile uçtan uca şifreleme yapan kuruluşlardan bağlantının içeriğini, takibini ve dataları güvenlik güçleri ile paylaşılmasını sağlayacak bir düzenleme hazırlığı içinde olduklarının anlaşıldığını söyledi.

Misal tartışmaların 11 Eylül ataklarından sonra ABD’de yaşandığını tabir eden Keçeciler, terörle gayret kapsamında bu ülkedeki düzenlemeler sonucu kişi güvenliği, özel hayatın kapalılığı ve haberleşme hürriyeti üzere birçok kavramın ihlal edildiği bir periyot yaşandığını bildirdi.

Keçeciler, bilgilerin güvenliği, kişilik hakkı ve haberleşme hürriyeti ile terör faaliyetlerinin önlenmesi yahut aksiyon sonrası faillerin yakalanması ve cezalandırılması gayeleri ortasında bir çatışmanın kelam konusu olduğunı lisana getirerek, “Özellikle terör saldırısı faillerinin cep telefonlarının imajlarının alınması ve dijital olarak kanıt sayılması noktasında telefonlarda bulunan şifrelerin kırılması için Apple ve öbür telefon üreticisi firma ile FBI birçok kere karşı karşıya gelmiştir” değerlendirmesini yaptı.

Datanın ticari bir meta haline gelmesi ile güvenliğin farklı bir boyut kazandığını kaydeden Keçeciler, şöyle devam etti:

“WhatsApp üzere uygulamalarda kullanılan uçtan uca şifreleme formülleri, şahısların bu uygulamaları tercih etmeleri açısından çok değerlidir. Şahıslar, paylaşım ve irtibatın güvenliğinin temin edilmesine değer vermektedir. Bu uygulamalar ile şahıslar özel hayatlarına dair birçok datayı paylaşmaktadır. Bunlara ek olarak haberleşme hürriyeti kapsamında irtibatın mahremiyetinin sağlanmasını talep etme ve beklemeleri de çok doğal. Bu teknolojilerin sağladığı bu mahremiyetin makûs niyetli bireyler tarafından suiistimal edilmesi, kendi ziyanlı gayeleri doğrultusunda kullanıldıkları argümanları yaygınlaştı. Bu nedenle bu kurumlardan güvenlik güçlerine verilecek genel bir şifre anahtarı ile trafiğin ve içeriklerin güvenlik güçlerince denetim edilmesine ait düzenlemeler yapılması tartışılmaktadır.”

HUKUK DEVLETİ VE DEMOKRASİ FİKRİ YARA ALACAKTIR

Avukat Keçeciler, kamu tertibi ve güvenliği ile temel haklar ortasında sağlıklı bir istikrar kurulması gerektiğini de vurgulayarak, “Uçtan uca şifrelemenin kaldırılması üzere uygulamaların hatası tedbire yahut suçluları yakalama maksadıyla denetlenmesi, hatayla gayrette beklenen tesir ve gayesi çok sağlamayacağı kanaatindeyim. Dark web olarak tanımlanan alanda zati çok farklı sistem ve imkanlar ile hatalıların birbirleriyle bağlantı kurmaları mümkündür. Bu nedenle kelam konusu düzenlemeler ile kişi güvenliğinin, düzenleme sonucunda elde edilmesi sıkıntı bir emel için sarsılması ve örselenmesi uygun düşmeyecek, hukuk devleti ve demokrasi fikri yara alacaktır” biçiminde konuştu.

“BLUETOOTH, MÜMKÜN OLDUĞUNCA KAPALI TUTULMALI”

Dijital medya uzmanı Huzeyfe Erdinç ise şifreleme teknolojisinin yanlışsız kullanıldığında güvenlik zincirinin kırılmasının imkansız hale geldiğini söyledi.

Uçtan uca şifrelemenin iletilerin şifresinin alıcı dışında çözülememesine imkan sağladığına dikkati çeken Erdinç, “Şifrelenmiş bir iletide metni değiştirmek imkansızdır. Uçtan uca şifrelemenin uygulamalardan kaldırılması makûs aktörler ve servis sağlayıcıların iletilerinize rahatlıkla ulaşmasına ve dataları toplamaya imkan sağlar. Böylelikle şifrelenmemiş bir iletide önemli bir risk ortaya çıkıyor” tabirlerini kullandı.

Erdinç, üçüncü şahısların iletilere erişmesini önlemek için gerekli olan uçtan uca şifreleme özelliğinin güvenlik ve kapalılık açısından tek değişken olmadığını da aktardı.

Yurttaşların dijital dünyada bilgilerini korumak için yapmaları gerekenleri şöyle özetledi:

“Vatandaşlar, gerekli haller dışında telefonlarının tuş kilidini kesinlikle kullanmalıdır. Şahıslar, aygıtlardaki hassas bilgileri şifrelemeleriyle birlikte yükledikleri uygulamaların neler yaptığını ve trafikleri izleyebilirler. Telefondaki dataları korumak için bluetooth özelliğinin gereksinim dışında mümkün olduğunca kapalı tutulması gerekir. Telefonunu ziyanlı virüs ve taarruzlardan korumak için esas fiyatlı ve fiyatsız uygulamalar mevcut. İsteyenler, bu programları uygun araştırarak, gereksinimlerine nazaran edinebilirler.”