Pegasus yazılımı nedir? Hepimiz farkında olmadan casus mu oluyoruz?

Getty Imagesİsrailli NSO şirketi, müşterilerinin dikkatle incelendiğini savunuyor.

Pegasus diye bilinen casus yazılımın, gazetecilerin, aktivistlerin ve hatta tahminen de siyasi başkanların izlenmesinde kullanıldığı savları, gözetlemenin satılık olduğunun altını çizdi.

Yazılımın gerisindeki şirket NSO, savları reddetti ve müşterilerinin dikkatle incelendiğini savundu.

Fakat bu, daha evvel birkaç ülkenin kullandığı yüksek teknolojili casusluk tekniklerinin yayıldığına işaret ediyor ve online dünyada mahremiyet ve güvenlik anlayışımıza meydan okuyor.

Çok da uzak olmayan bir geçmişte, güvenlik güçleri ne yaptığınızı öğrenmek istediğinde, değerli efor harcamaları gerekiyordu. Telefonunuzu dinlemek, meskeninize dinleme aygıtı yerleştirmek ya da peşinize bir gözetleme takımı takmak için izim almaları lazımdı.

Kimlerle temas ettiğinizi ve hayatınızı nasıl yaşadığını bulmak için sabır ve vakit kuraldı.

Artık bilmek isteyebilecekleri her şey, ne söylediğiniz, nerelerde bulunduğunuz, kimlerle buluştuğunuz ve hatta nelere ilgi duyduğunuz, daima taşıdığımız tek bir aygıtın içinde.

Uzaktan bu telefona erişebilmek, yalnızca birkaç ülkenin yapabileceği bir şey olarak düşünülüyordu.

Lakin yüksek teknolojili casusluk ve gözetleme kabiliyeti şu anda başak bir çok ülkenin ve hatta bireylerin ve küçük kümelerin elinde.

Eski ABD’li istihbarat vazifelisi Edward Snowden 2013’te Amerikan ve İngiliz istihbaratının global irtibata erişme güçlerini 2013’te ifşa etmişti.

Bu istihbarat kuruluşları daima gözetleme kabiliyetlerinin demokratik bir ülkenin verdiği onaya ve denetlemesine tabi olduğunu söyledi. Bu onay süreci o devir çok zayıf olsa da, o vakitten bu yana güçlendirildi.

Fakat Snowden’ın ifşası, öteki ülkelere de nelerin mümkün olabileceğini gösterdi. Bir birden fazla tıpkı kabiliyetleri elde etmeye niyetlendi ve birden fazla düşük profilli kalmayı tercih eden bir küme şirket, giderek artan oranda bunları satma arayışına girdi.

İsrail, yüksek teknolojili gözetlemede sürekli önde gelen ülkelerden biri oldu. Sıklıkla eski istihbaratçıların kurduğu NSO üzere İsrail şirketleri de bu teknikleri ticarileştirenler ortasına girdi.

NSO, casus yazılımlarını yalnızca “ciddi hatalılar ve teröristlere” karşı kullanıldığında sattığını söylüyor. Lakin sorun, bu tanımlamaları nasıl yaptığınız.

BBC

---

Otoriter ülkeler sık sık, gazetecilerin muhaliflerin ve insan hakları savunucularının hatalılar ve gözetlenmeyi hak edecek kadar büyük ulusal güvenlik tehditleri olduklarını sav ediyor.

Ve bu ülkelerin bir birçoklarında bu güçlü gözetleme kabiliyetinin nasıl kullanıldığına dair ya çok kısıtlı kontrol var ya da hiç yok.

Şifrelemenin yayılması, hükümetlerin insanların aygıtlarına girme dileğini pekiştirdi. Telefon görüşmeleri esas bağlantı aracıyken, bir telekomünikasyon şirketine görüşmeleri kaydetme talimatı verildi.

Lakin artık görüşmeler şifreli, yani ne söylendiğini elde etmek için aygıtın kendisine gereksiniminiz var. Ve tıpkı vakitte aygıtlar artık çok daha varlıklı bir bilgi hazinesi taşıyor.

Ülkeler bazen bunu yapabilmek için akla yatkın prosedürler geliştiriyor. Bunun son örneği ABD ve Avustralya’nın hata çetelerine, çok inançlı olduklarını düşündükleri, lakin aslında güvenlik güçlerinin dağıttığı telefonların verildiği ortak operasyonuydu.

Fakat artık problem artık telefonlardaki casus yazılımların da ötesinde. Başka yüksek teknolojili istihbarat yolları de süratle yayılıyor.

İnternet üzerinden işletmelere ziyan verebilecek teknolojilere de kolaylıkla erişilebiliyor.

Geçmişte, bilgisayar korsanlarının sistemlerinizi tekrar açmak için para talep ettiği fidye yazılımları, hata çetelerinin elindeydi. Artık internette bir hizmet olarak satılıyor.

Bir birey, kârın bir kısmı karşılığında bu yazılımları, hatta teknolojik dayanak ve tavsiyeler, sorun çıktığında yardım çizgisi da sunulan bir hizmeti verdiği bir mutabakat yapabiliyor.

Bir vakitler özel erişim ve yetki gerektiren pozisyon belirleme ve insanların faaliyetleri ve davranışları doğrultusunda profil oluşturma üzere öteki teknikler de kolay kolay satın alınabiliyor.

Getty Images

Ve iş gözetlemeye geldiğinde, aktörler yalnızca devletler de değil.

Şirketler de bizi izleyebiliyor. Tahminen casus yazılım yerleştirmek için değil ancak toplumsal medyada neleri beğendiğimizi gözetleyerek bizi şirketlere daha uygun pazarladıkları bir gözetleme iktisadı için.

Tüm bunlar şirketlerin kullanabileceği ve birebir vakitte bilgisayar korsanlarının çalabileceği ve devletlerin kullanabileceği bir data havuzu yaratıyor.

Kimi araçlar şu anda herkese satılık. Başka cinslerde casus yazılımlarıysa, ailelerinin nerede olduğundan kaygılanan ya da şüphelenenlere satılıyor.

Tüm bunlarsa, herkesin casus olduğu ve birebir vakitte casusluğa maruz kalabileceği bir dünyaya adım attığımız manasına geliyor.

Kaynak: Cumhuriyet Gazetesi